Als cijfers kloppen, maar je hart nog niet. Ontdek de kracht van merkopstellingen in de luwte: vertragen om via intuïtie en LEGO® de juiste koers te bepalen.

Je kent het wel. Je staat voor een keuze. Een nieuw product, een fusie met een ander bedrijf of een strategische koerswijziging die je al maanden bezighoudt. Je hebt de Excelsheets laten vullen, de marktanalyse ligt er en de cijfers zeggen: doen.

En toch... het voelt niet goed. Ergens tussen je borst en je navel zit een knoop die zich niet laat ontwarren door nog een keer naar die grafieken te staren.

Als ondernemer heb je geleerd om hard te rennen. Je bent een hulpvaardige professional in hart en nieren, een echte doener. Als het stormt, zet je een tandje bij. Maar wat als harder rennen je alleen maar verder wegvoert van de oplossing? Wat als de data en de ratio simpelweg de taal niet spreken van de vraag die jij werkelijk stelt?

De grens van de ratio begint bij je gevoel

We zijn in het bedrijfsleven geobsedeerd door antwoorden die we kunnen bewijzen. We willen onderbouwing, validatie en zekerheid. Maar in mijn werk als merkstrateeg zie ik vaker dat de belangrijkste keuzes niet over cijfers gaan, maar over (moeilijk woord) resonantie. Klopt het? Voelt het integer? Past dit bij de ziel van het merk en het bedrijf? Of draait alleen om de portemonnee?

Begrijp me niet verkeerd: ik ben niet anti-data. Je hebt beide nodig, ratio én intuïtie. Maar ik wil de strateeg zijn die je laat kijken vanuit een ander perspectief, vanuit je gevoel, omdat ook dat moet kloppen. In gevoel en energie zit vaak onontdekte waarheid die je in een spreadsheet nevernooit gaat vinden.

Wat is een merkopstelling?

Een merkopstelling vindt zijn oorsprong in de welbekende familie-opstellingen. Het uitgangspunt is dat je een bedrijf, een merk of een vraagstuk kunt zien als een 'systeem'. Dat systeem heeft allerlei onderdelen:

• jij als oprichter/eigenaar
• het product
• de klant
• de ambitie
• de slogan/belofte
• de marketingafdeling
• de salesafdeling
• etc.

Ze hebben allemaal een plek ten opzichte van elkaar. Soms raakt die ordening verstoord, waardoor de energie niet meer stroomt en je als ondernemer vastloopt. Door 4 of 5 van die elementen tegelijk op te stellen, ga je meer zien en beter voelen waar het goed is, waar het beter kan of wat anders moet.

Er zijn verschillende manieren om dit zichtbaar te maken:

De fysieke merkopstelling

Met mensen (representanten) in een ruimte die de verschillende elementen vertegenwoordigen, zonder dat ze weten wat ze representeren. Het gaat puur om voelen en ervaren.

Vloeranker-opstelling

Waarbij we met matjes of vellen papier op de grond posities markeren en jijzelf op die plekken gaat staan om te ervaren wat daar gebeurt.

Tafelmerkopstelling

Een compacte vorm waarbij we de dynamiek verkleinen tot de schaal van een tafel. Hierbij gebruik ik vaak LEGO® om de elementen vorm te geven.

Online merkopstelling

Ook op afstand werkt dit krachtig. Ik zet dan aan mijn kant LEGO® in of ik vraag jou om aan jouw kant objecten of poppetjes te gebruiken die symbool staan voor jouw merk.

Door de elementen letterlijk 'op te stellen', stap je uit je hoofd en in het veld van informatie dat er allang is, maar waar je de dagelijkse storm vaak aan voorbij rent en niet meer ziet.

Stilstaan is een strategische keuze

Stel je voor dat je de elementen van je keuze, zoals jijzelf, je merk, je klant, je kantbelofte, je bedrijfspartners of je nieuwe product fysiek in de ruimte plaatst. Zonder te beredeneren, zonder te analyseren. We kijken simpelweg naar de dynamiek van het systeem en de relatie onderling. Hoe verhoudt het merk zich tot die nieuwe koers? Is er verbinding of is er afstand? Is er aantrekking of vluchtgedrag? 

Het klinkt misschien zweverig als je dit voor het eerst leest, maar de ervaring is vaak opvallend nuchter. Soms pijnlijk en meestal verrassend leuk en inzichtrijk. Een opstelling maakt zichtbaar wat er onder de oppervlakte speelt. Het haalt de ruis van de dagelijkse storm weg en brengt je terug naar de kern. Het is een vorm van stilstaan om vooruit te gaan.

Voor de ondernemer die gewend is om altijd 'aan' te staan, voelt stilstaan als falen. Maar in de rust van deze luwte gebeurt juist het wezenlijke werk. Als je durft te stoppen met rennen en toestaat dat je voelt of een samenwerking klopt, bespaar je jezelf jaren trekken aan een dood paard.

Voor alle duidelijkheid: een merkopstelling is geen glazen bol die voorspelt hoe het allemaal zal zijn voor je. Het is een spiegel. Het geeft je ook geen garantie op succes, maar wel de zekerheid dat de keuze die je maakt, klopt vanuit je hart en ziel. En dat geeft de rust die geen enkele cijferrapportage je kan bieden.

Verslaglegging

Een opstelling voor je merk is enorm inzichrijk, ik zei het al. Je hebt in principe voldoende aan die inzichten op het moment van opstellen en ervaren. Toch is een verslag daarbij handig, zodat je kunt teruglezen wat er gebeurede, maar ook om te ontdekken wat je in het moment zelf niet of niet volledig zag. Ik vind het dan ook belangrijk om van jouw opstelling zo'n verslag te maken en te bespreken.

In de wereld van (familie)opstellingen is men vaak huiverig voor verslaglegging. Het zou 'het proces in het hoofd trekken', maar voor zakelijke contexten zoals merkopstellingen is verslaglegging het juist een krachtige manier om de abstracte inzichten te verankeren in concrete actie.

Strategie als Therapie™

Soms zit je vast. Je verstand zegt A, je gevoel zegt B en de twijfel verlamt je. Op zo'n moment zet ik een merkopstelling in. Ik bied merkopstellingen niet (of nog niet, zeg nooit nooit) als losse 'truc' aan. Ik weef ze in wanneer het nodig is tijdens mijn merkstrategie-trajecten. Omdat strategie voor mij niet gaat over een dik PDF-rapport, maar over het moment waarop je jezelf weer herkent in je bedrijf. 

Als je ook merkt dat je vastloopt in twijfel, dat de grafieken je niet meer kunnen overtuigen en dat je alleen nog maar harder bent gaan rennen om het gevoel van 'niet kloppen' te overstemmen: stop dan even. Durf te voelen wat er werkelijk speelt. Want je gevoel heeft vaker gelijk dan je denkt. En dat is de meest zuivere vorm van strategie die er is.

Herken je dat gevoel dat de cijfers kloppen, maar je hart nog niet? Misschien is het tijd om de koers niet te berekenen, maar te doorvoelen.